Konut Sigortası Neleri Kapsar Neleri Kapsamaz?

Ev sahibi olduktan sonra sigorta meselesini çözülmüş kabul etmek yaygın bir yanılgıdır. Zorunlu Deprem Sigortası yani DASK yaptırmak tapu devri için şart olmakla birlikte bu poliçe tek başına evinizi ve içindekileri korumaya yetmez. Konut sigortası kavramı aslında iki farklı katmandan oluşur: yasal zorunluluk olan DASK ile isteğe bağlı olan genişletilmiş konut sigortası. Bu iki katmanın neleri kapsadığını ve neleri kapsamadığını anlamadan poliçe seçimi yapmak önemli güvence boşlukları doğurabilir.

DASK Nedir ve Neyi Kapsar?

Zorunlu Deprem Sigortası, 1999 Marmara depremi sonrasında zorunlu hale getirilen ve deprem kaynaklı hasarları tazmin eden bir sigorta sistemidir. Tapu devir işlemlerinde geçerli bir DASK poliçesinin bulunması yasal zorunluluktur.

DASK'ın kapsadığı hasarlar şunlardır: deprem nedeniyle oluşan yapısal hasar, depreme bağlı yangın, patlama, tsunami ve yer kayması. Kapsam yalnızca binanın taşıyıcı yapısı ile zemin, duvar ve çatı gibi yapısal unsurlarla sınırlıdır.

DASK'ın kapsamı dışında kalan başlıca durumlar ise şöyle sıralanabilir: eşyalar ve beyaz eşya, deprem dışı nedenlerle oluşan hasarlar, bina dışı bağımsız yapılar ve sigorta değerinin üzerindeki hasar tutarları. DASK ayrıca yasal yapı izni bulunmayan kaçak yapılar için geçerli değildir.

İsteğe Bağlı Konut Sigortası Neyi Kapsar?

DASK'ın güvence vermediği geniş bir risk yelpazesi isteğe bağlı konut sigortasıyla karşılanabilir. Bu poliçeler sigorta şirketine ve seçilen pakete göre farklılık gösterse de standart kapsamlar şu başlıkları içermektedir.

Yangın ve Duman Hasarı

Elektrik arızasından ya da insan hatasından kaynaklanan yangın; bina kabuğuna, iç bölmelere ve eşyalara verdiği hasarı kapsar. Duman ve is hasarı da çoğu pakette bu başlık altında yer alır.

Su Hasarı

Patlak boru, tesisat arızası ya da binanın üst katından gelen su basması gibi durumlarda oluşan hasar isteğe bağlı konut poliçelerinin en sık devreye giren teminatlarından biridir. Sel ve taşkın ise ayrı bir teminat olarak sunulmakta ve her poliçede standart olarak yer almamaktadır.

Hırsızlık ve Vandalizm

Konut içinden eşya çalınması ya da kırılarak girilmesi sonucu oluşan hasar bu teminat kapsamında değerlendirilebilir. Poliçelerde çoğunlukla tazminat üst limiti ve kapsamdaki eşya listesi ayrıca tanımlanmaktadır.

Cam Kırılması

Pencere, cam balkon veya cam kapı gibi yüzeylerde oluşan kırılma hasarını karşılayan bu teminat özellikle geniş cam cepheye sahip modern konutlarda önem kazanmaktadır.

Eşya Güvencesi

Mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar ve kişisel eşyaların hasar ya da kayıp durumunda tazmin edilmesini sağlayan bu teminat DASK kapsamında yer almaz. Yüksek değerli eşyalar için ayrıca sigorta değerinin güncellenmesi gerekmektedir.

Konut Sigortasının Kapsamadığı Durumlar

İsteğe bağlı konut sigortası da tüm riskleri kapsamaz. Poliçe satın almadan önce aşağıdaki dışarıda kalan durumları bilmek beklenti yönetimi açısından kritik önem taşır.

Kasıtlı hasar: Sigortalı ya da aynı hane bireylerinden biri tarafından kasıtlı olarak verilen hasar tazminat kapsamı dışındadır.

Bakımsızlık kaynaklı hasar: Uzun süredir ihmal edilen tesisat ya da çatı gibi bakım sorumluluğu ev sahibine ait olan unsurların yıpranmasından kaynaklanan hasar çoğunlukla kapsam dışıdır.

Değer kaybı: Konut sigortası, piyasa değer düşüşlerini ya da enkaz maliyetinin üzerindeki tazminat beklentilerini karşılamaz.

Zemin kayması ve heyelan: Bu riskler standart poliçelerde yer almaz; ayrı teminat olarak eklenebilir ya da uzmanlık sigortaları gerektirebilir.

Terör ve savaş hali: Hemen tüm konut poliçelerinde kapsam dışı tutulan bu riskler için ayrı özel sigortalar mevcuttur.

Kiracı ile Ev Sahibinin Sorumluluk Alanı

Apartman aidatı ve yönetim sürecinde sigorta sorumluluğunun kime ait olduğu konusunda belirsizlik yaşanabilmektedir. Binanın taşıyıcı yapısı ve ortak alanlar için sigorta yükümlülüğü ev sahibine aittir. Kiracının şahsi eşyaları ise kiracı adına düzenlenecek ayrı bir eşya sigortasıyla güvence altına alınabilir. Kira sözleşmelerinde bu sorumluluk alanlarının net biçimde tanımlanması ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.

Sitenin veya Apartmanın Sigortası Kişisel Sigortanın Yerini Tutar mı?

Konut projesi seçerken sitenin kolektif sigorta poliçesinin bulunup bulunmadığını sorgulamak önemli bir kontrol noktasıdır. Bazı sitelerde bina ve ortak alanlar için yönetim tarafından toplu sigorta yaptırılmaktadır; ancak bu poliçe bireysel dairenin iç mekanını ve eşyalarını kapsamaz. Dolayısıyla site sigortası ve bireysel konut sigortası birbirini tamamlayan güvenceler olarak değerlendirilmelidir.

Poliçe Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sigorta değerini gerçekçi belirleyin: Düşük sigorta değeri düşük prim anlamına gelir; ancak hasar anında tazminat yetersiz kalır. Mevcut inşaat maliyetleri ve eşya değeri üzerinden gerçekçi bir değerleme yapmak poliçenin işlevselliğini doğrudan etkiler.

Muafiyet tutarına dikkat edin: Poliçenin devreye girmesi için eşiği oluşturan muafiyet tutarı ne kadar yüksekse küçük hasarlar kendi cebinizden karşılanır. Bu dengeyi bütçenize göre değerlendirmek gerekir.

Teminat dışı kalan maddeleri okuyun: Poliçenin en değerli bilgisi genellikle ana teminat listesinde değil istisna maddelerinde yer alır. Bu bölümü atlamak en sık yapılan okuma hatasıdır.

Yıllık güncellemeyi ihmal etmeyin: Ev değeri, eşya miktarı ve inşaat maliyetleri zaman içinde değişir. Yıllık poliçe yenilemesinde sigorta değerini güncellemek tazminat yetersizliği riskini önler.

Sıkça Sorulan Sorular 

DASK olmadan konut sigortası yaptırılabilir mi?
DASK ve konut sigortası birbirinden bağımsız poliçelerdir; birini yaptırmak diğerini zorunlu kılmaz. Ancak tapu devri için DASK zorunludur. Kapsamlı bir güvence için her ikisinin birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Kira geliri elde ettiğim daire için konut sigortası yaptırabilir miyim?
Evet. Kiracıya verilen daireler için konut sigortası yaptırılabilir. Ancak kira geliri güvencesi ya da kiracının şahsi eşyaları bu poliçenin standart kapsamında yer almaz; bunlar için ek teminatlar gerekebilir.

Yeni binalarda konut sigortası daha mı avantajlı?
Yeni binaların güncel deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmesi ve modern tesisat altyapısı sigorta şirketlerinin risk değerlendirmesini olumlu yönde etkiler. Bu durum zaman zaman prim avantajına ya da daha kapsamlı teminatlara yansıyabilir.

Deprem dışı doğal afetler konut sigortasına dahil midir?
Standart poliçelerde sel, taşkın, heyelan ve fırtına gibi riskler ayrı teminat olarak eklenmesi gereken kalemlerdir. Bu risklerin bulunduğu bölgelerde yaşıyorsanız poliçenize bu teminatları ekletmek önemlidir. Kentsel dönüşüm sürecinde yenilenen binalarda bu risk profili de güncellendiğinden sigorta değerlendirmesinin yenilenmesi önerilir.