Ekolojik ve Sürdürülebilir Tasarım Anlayışı: İnsan-Doğa Etkileşimi

Yaşadığımız çağın trendlerinden biri olan ekolojik ve sürdürülebilir tasarım kavramını ve insan-doğa etkileşimini incelediğimiz yazımızı okuyabilirsiniz.

İçinde bulunduğumuz bu çağın gündem maddelerinin başında; küresel ısınma, iklim değişikliği, hızlı kentleşme ve doğanın giderek çevremizden uzaklaşması gibi olgular geliyor. Tasarım anlayışı ise bu gündem maddeleri ve değişen ekosistem ile birlikte kendini yeniliyor, farklılaşan insan ihtiyaçlarıyla beraber gelişiyor.

Sürdürülebilir ve ekolojik tasarım kavramı 1980'lerden bu yana artan bir ivme ile yerini pekiştiriyor. Bu tasarım anlayışının ekoloji, doğa bilimleri ve teknolojiyle kurduğu ilişki, günümüzde çevresel duyarlılıktan öte hayati bir gereklilik olarak da kendini gösteriyor.

Bu yazımızda sizlere ekolojik ve sürdürülebilir tasarım anlayışından bahsedeceğiz ve insan-doğa ilişkisine göz atacağız. Öncelikle sürdürülebilir tasarımı biraz açalım.

Sürdürülebilir Tasarım ve Sürdürülebilir Ürün Nedir?

Sürdürülebilir tasarım düşüncesi; insani ihtiyaçlarımızı ekosisteme zarar vermeden karşılama temeline dayanıyor. Ayrıca bu tasarım anlayışının; doğa uyumlu tasarım, yaşam döngüsü tasarımı, çevreye duyarlı tasarım gibi birçok kavramın yerine kullanıldığını da söyleyebiliriz.

Sürdürülebilir tasarımının kilit noktası tasarlanan ürünlerin çevreye etkisini minimize edecek şekilde şekillendirilmesidir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise çevresel zararı azaltırken aynı anda ürünün ömrünü ve performansını artırmaktır.

Aynı zamanda sürdürülebilir tasarıma dair bir başka temel kavram da yaşam döngüsüdür. Yaşam döngüsü; ham maddelerin seçimi ile başlayıp bunların kullanımı, üretimi, paketlenmesi, nakliyesi, dağıtımı, montajı, bakımı ve ürünün ömrünün sona ermesine kadar devam eden süreci tanımlar.

Tasarlanan ürünler yaşam döngüsünün bir noktasında çevreye zarar verebilir. Bu bağlamda çevre için en az ölçüde olumsuzluk yaratan ürüne “sürdürülebilir ürün” diyebiliriz.

Ekolojik ve Sürdürülebilir Tasarım Anlayışı: Bu Gezegen Hepimizin

Sürdürülebilirlik, ekolojik döngünün yanında sosyal ve davranışsal anlamda da devamlılığı ifade eder. Bir mekanda bulunan doğal materyaller hem fiziksel hem de mental olarak daha iyi hissetmemize yol açar. Doğayla uyumlu malzemeler ve az işlenmiş yapı maddeleri sağlığımız açısından da önemli bir rol oynar.

Ekolojik ve sürdürülebilir tasarım anlayışı, insan-doğa etkileşimini maksimum düzeye çıkararak doğa üzerindeki hakimiyeti kontrol altına almayı hedefler. Ayrıca bu yenilikçi bakış açısı çevreye olan duyarlılığı artırmaya ve gelecek kuşaklar için de daha yeşil bir dünya, daha iyi bir yaşam alanı bırakmaya çalışır.

Ekolojik ve Sürdürülebilir Tasarımın Temel İlkeleri Nelerdir?

Harap edilen ekosistemlerin yenilenmesi için uzun bir sürece ve çabaya ihtiyaç vardır. O yüzden yaşadığımız ekosistemi, çevreyi korumak adına kararlı politikalar uygulamak, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek ve çevre dostu tasarımlar kullanmak gerekir.

Çevre üzerindeki negatif etkileri minimuma indirmek için ekolojik ve sürdürülebilir tasarımın temel ilkeleri ise şu şekildedir:

Çevre Dostu Malzemeler

Sürdürülebilir tasarım ve ekolojik mimari anlayışında yeniden kullanıma imkan sağlayan ve uzun vadeli olan malzemeler çok önemlidir. Bu malzemelere örnek olarak; poliüretan blok, ahşap, kil, toprak, kerpiç, kağıt, yün, linolyum, sünger yaşı, tuğla gibi maddeleri gösterebiliriz. İzolasyon açısından ise kereste, bambu, saman balyaları kullanılması önerilen doğal malzemelerdir.

Ekolojik Kentler ve Bölgesel Planlama

Bu ekolojik yaşam ve tasarım anlayışında işyerlerinin, konutların ve alışveriş merkezlerinin birbirine yakın şekilde planlanması kritik bir rol oynar. Kompakt bir çevre yaratmak ve enerji tasarrufu sağlamak oldukça önemlidir. Ayrıca doğal kaynaklardan sağlanan verim ile de karbondioksit emisyonu seviyesi düşürülmeye çalışılır.

Ekolojik Ulaşım Alternatifleri

Ulaşım imkanlarının artması ile doğru orantıda gelişen çevre kirliliği, kitle taşımacılığının önemini artırıyor. Bu sebeple güneş enerjisi ya da elektrik ile çalışan araç tasarımları gelecek yıllarda ekolojik tasarıma dair önceliklerden olacak.

Enerji Verimliliği

Ekolojik ve sürdürülebilir tasarımın ilgilendiği konulardan biri de daha az tüketim ile daha fazla enerji elde edilmesini sağlayan sistemlerdir. Bunlara örnek olarak da akıllı güneş bacaları, otomasyon ve ev sistemleri gösterilebilir.

24.12.2019 - Tasarım ve Mimari
Tasarım, KentlereNefes